Financiële kwetsbaarheid en pensioenrechten na scheiding
Pensioenkloof & financiële kwetsbaarheid na scheiding
De impact van deeltijds werken en zorg opnemen binnen een relatie
Vooral in situaties waarin één partner tijdelijk deeltijds werkte of professioneel een stap terugzette om zorg op te nemen voor kinderen of gezin.
Tijdens een relatie worden daar vaak gezamenlijke keuzes in gemaakt of wordt het leven eerder stilzwijgend zo georganiseerd dat heel regelmatig één partner, en laat ons het cliché maar bevestigen: het is nog steeds meestal de vrouw:
deeltijds werkt,
maximaal alle mogelijke ouderschaps- of loopbaanonderbrekingen opneemt,
professionele kansen uitstelt of opbergt ten voordele van gezin en de andere partner,
en daardoor minder pensioenrechten en vaak ook minder aanvullende pensioenopbouw opbouwt.
Binnen de relatie voelen die keuzes vaak logisch, gedragen en vanzelfsprekend aan.
Financiële gevolgen van echtscheiding op lange termijn
Maar bij scheiding worden de financiële gevolgen op lange termijn soms pas echt zichtbaar. De financieel sterkere partner stelt die keuze plots voor als eenzijdig, of verwacht dat iemand die jarenlang deeltijds werkte zomaar opnieuw voltijds kan gaan werken. Terwijl die mogelijkheid er in de praktijk niet altijd is, om welke reden dan ook.
En tegelijk zorgt de pensioenhervorming ervoor dat periodes van minder of onderbroken werk zwaarder beginnen doorwegen in de latere pensioenopbouw.
Daardoor dreigen mensen die bij een scheiding al financieel kwetsbaarder zijn, dat op langere termijn nog meer te worden.
Hoe pensioenrechten in België werken bij scheiding
In België worden pensioenrechten grotendeels individueel opgebouwd. Dat verschilt bijvoorbeeld van Nederland, waar pensioenrechten bij echtscheiding veel systematischer verdeeld worden tussen ex-partners.
Veel mensen weten wel dat er in België zoiets bestaat als een “echtscheidingspensioen”, maar de draagwijdte daarvan is beperkter dan vaak gedacht. Het gaat niet om een automatische verdeling van alle pensioenrechten of van het volledige pensioen van de andere partner.
Bovendien geldt dit systeem enkel voor gehuwden, enkel binnen het wettelijk pensioenstelsel van werknemers en zelfstandigen, en niet automatisch voor aanvullende pensioenen, groepsverzekeringen of andere vormen van pensioenopbouw.
Daardoor blijven mensen die tijdens het samenleven minder eigen rechten konden opbouwen, bijvoorbeeld door deeltijds werk of zorgopname, vaak financieel kwetsbaarder na een scheiding, ondanks het bestaan van dat systeem.
En….in het huidige federale regeerakkoord zou staan dat het echtscheidingspensioen op middellange termijn zou worden afgebouwd of afgeschaft. Al zou de juridische uitwerking nog niet vastliggen.
Veel mensen staan bij dit alles pas stil wanneer een relatie eindigt.
Ik kan je uit ervaring zeggen dat het soms schrijnend is: het resultaat van juridische oefeningen op menselijke realiteiten. En ook dat ik merk dat weinigen zich daarvan bewust waren tijdens het samenleven.
Bewust nadenken over samenlevingsvormen en financiële bescherming
Persoonlijk ben ik dan ook al heel lang voorstander van een soort centraal “denk bewust na over je samenlevingsvorm”-loketje in elk stad- of gemeentehuis. Waar koppels verplicht zouden moeten passeren als ze gaan samenwonen, huwen, wettelijke afspraken maken of financiële verplichtingen samen aangaan.
Net zoals ik graag tegen mijnheer of mevrouw notaris zeg dat ik hoop dat ze ook aan koppels die niet huwen het belang van een samenlevingscontract uitleggen.
Niet om mensen angstig te maken. En ook niet om bij de heuglijke stap van samenleven meteen al een onaangename vloek uit te spreken die een mogelijk uit elkaar gaan zou aankondigen.
Wel zodat koppels beter begrijpen welke juridische en financiële gevolgen bepaalde keuzes — of het uitblijven ervan — kunnen hebben. Ook op vlak van pensioenopbouw en economische kwetsbaarheid.
Zorg voor het gezin, economische kwetsbaarheid en alleenstaande ouders
Of, als ik het gewoon als Maaike zou zeggen: ik gun mijn dochter (en zonen uiteraard ) niets minder dan het allerbeste. En mocht haar leven zich zo ontwikkelen dat dat betekent dat ze thuis kan zorgen voor haar kinderen, dan zou ik een supergelukkige oma-mama zijn.
Maar ik vind het bijna crimineel, gezien de professionele context waarin ik werk en waarin ik dagelijks met de kwetsbaarheid van alleenstaande mama’s te maken heb, om haar niet eerst te stimuleren daar goed over na te denken en deze keuze pas te maken als die onderbouwd en écht op papier erkend is door haar al dan niet officiële wederhelft.
Zorg opnemen is niet minderwaardig, maar het maakt soms wel kwetsbaar.
Zorg heeft maatschappelijke waarde. Alleen vertaalt die waarde zich niet altijd in financiële bescherming op lange termijn.
Waarom bemiddeling belangrijk is bij financiële afspraken na scheiding
En precies daarom vind ik het belangrijk dat deze gesprekken niet pas gevoerd worden wanneer een relatie al onder druk staat.
Maar…. als het toch zover komt…. ben ik dankbaar wanneer koppels bereid zijn om hierover in bemiddeling in gesprek te gaan. Als ze dus bij mij zitten, en niet tegenover elkaar in een juridische strijd.
Omdat bemiddeling ruimte kan maken voor méér dan enkel de strikte juridische regels.
Ruimte om ook stil te staan bij:
- de keuzes die tijdens het samenleven werden gemaakt,
- de gevolgen daarvan op lange termijn,
- de financiële draagkracht van beide partners,
- aanvullende pensioenen en groepsverzekeringen,
- woonzekerheid,
- overgangsregelingen,
- en de waarde van onbetaalde zorgarbeid binnen een gezin.
Duurzame afspraken bij scheiding kijken verder dan vandaag
Een duurzame regeling kijkt niet alleen naar wat juridisch mogelijk is vandaag.
Maar ook naar hoe beide mensen op langere termijn verder kunnen, naar hoe een relatie respectvol beëindigd kan worden. Dat is altijd belangrijk, maar extra als ze ook nog samen ouders blijven.
Wees welkom! Ik help liefst koppels samen en respectvol scheiden
Liefs,
Maaike
Deel met je vrienden:
Positief ouderschap na scheiding: zo maak je het verschil voor je kind
Waarom scheiden via bemiddeling, en niet via een notaris of advocaat?
Scheidingsbemiddeling of notaris? De meerwaarde van bemiddeling bij scheiding Twijfel je tussen scheiden met onderlinge toestemming via bemiddeling of via een notaris of advocaat? Ontdek de meerwaarde van scheidingsbemiddeling en waarom steeds meer koppels hiervoor kiezen.
Wat als bemiddeling niet lukt? Het verschil tussen EOT en EOO helder uitgelegd
Hoe vermijd je negatieve gevolgen van de scheiding voor je kind ?
In het leven van een kind verandert veel als ouders uit elkaar gaan. In deze blogpost geef ik gedeeltelijk antwoord op de vraag hoe je kan vermijden dat je kind lijdt. Ik baseer me dit keer hoofdzakelijk op wetenschappelijk onderzoek in Vlaanderen, aangevuld met ervaringen uit mijn bemiddelingspraktijk.
Hoorrecht kinderen: je kind verdient een stem bij scheiding.
Wat is belangrijk om te weten over het hoorrecht, de stem van kinderen bij scheiding?
Scheiden als partners, niet als ouders: Living Together Apart
In haar zoektocht naar houvast & inspiratie ontmoet ik een partner-mama. Ze gaat samen met de papa van haar kinderen een toekomst tegemoet waarin ze niet langer partners zullen zijn, maar wel nog heel actief samen ouders. Ze blijven ondanks hun scheiding onder één dak wonen, gaan co-housen dus. Ons gesprek ging over hóe ze hun nieuwe leven kunnen organiseren; haar emoties en onzekerheden; en de verwerking van de breuk. Én haar wens om ‘lotgenoten’ te ontmoeten. Een vraag die ik wel vaker krijg.
Financiële afspraken voor kinderen na scheiding: stap voor stap
Wanneer ouders uit elkaar gaan, blijven financiële afspraken voor de kinderen essentieel. Hier lees je je stap voor stap wat wettelijk verplicht is, waarom transparantie over inkomsten noodzakelijk is en hoe je kindgerichte afspraken maakt. Ik deel als bemiddelaar heldere uitleg voor ouders die samen afspraken willen maken.
Bijdrage in de kosten van kinderen na scheiding: wat betekent “naar evenredigheid van middelen"?
Gescheiden als partners, samen ouders
Samen ouders zijn na scheiding...uit elkaar gaan als partners, maar niet als ouders...het belang van je kind centraal stellen bij scheiding...Het is lastig, maar tegelijk ook eenvoudig...
Voorlopige maatregelen bij scheiding - feitelijke scheiding
Voorlopige maatregelen, tijdelijke scheiding, proefscheiding bij twijfel tussen scheiden of blijven. Moet er iets op papier als we tijdelijk apart gaan wonen?
Voorlopige maatregelen of afspraken bij scheiding / na de scheidingsbeslissing
De eerste periode na de scheidingsbeslissing is meestal woelig: onzekerheid troef, en emoties erg overheersend. Voorlopige afspraken helpen dan om de periode waarin wel al beslist is om uit elkaar te gaan, maar nog geen definitieve scheidingsregeling bereikt is, samen te organiseren.
Samen ouders na scheiding: tips voor communicatie bij conflict of spanning
Uit elkaar gaan als partners maar wel samen ouders blijven is een uitdaging. Ongetwijfeld duiken er eens spanningen op of zijn jullie het oneens over de kinderen. Misschien worden de verschillen die er steeds waren zodanig uitvergroot dat ze onoverbrugbaar lijken. Maar…in veel situaties kan ik ook zeggen dat eerder persoonlijke gevoelens ouders parten spelen.
Scheiden of blijven?
Aan de beslissing om uit elkaar te gaan gaat een lange periode van twijfel tussen scheiden of blijven vooraf. Wanneer ben je zeker genoeg? Waar kan je terecht met je vragen?
Tips voor communicatie bij conflict, relatieproblemen of bij scheiding
Tips voor communicatie met je partner bij conflict, relatieproblemen of bij scheiding.
Samen scheiden...kan elk koppel dat?
Samen scheiden. Mekaar loslaten en tegelijk samenwerken aan een nieuwe toekomst. Hoe doe je dat? En kan iedereen dat? Ik deel graag mijn ervaringen als bemiddelaar, omdat ik het iedereen toewens.
Hoofd & hart gescheiden...
Een ietwat andere blogpost misschien dan je zou verwachten op een webpagina over scheiden. Nochtans is dit het soort scheiding, minstens innerlijk conflict dat ieder van ons wel eens meemaakt volgens mij. Tussen hart & hoofd. En in het gedicht vind ik veel analogie terug tussen de andere, de 'échte' scheidingen ook.
Een huis kopen als de scheiding nog niet rond is?
Kan ik al een eigen huis kopen als de scheiding nog niet rond is? Die vraag wordt ook in het kader van scheidingsbemiddeling vaak gesteld.
Waarom homologatie door de Familierechtbank? Volstaat een notariële of onderhandse ouderschapsovereenkomst niet?
Een ouderschapsovereenkomst – ook een notariële – is bindend tussen jullie, maar pas na homologatie door de familierechtbank wordt ze ook juridisch uitvoerbaar. De goedkeuring van de rechter geeft jullie afspraken wettelijke kracht en waakt erover dat het belang van de kinderen goed wordt gerespecteerd.
Hoe verdelen we de inboedel (meubelen & huisraad) bij scheiding?
Tips om bij scheiding de inboedel (meubelen en huisraad) te verdelen. Bij de ene scheiding loopt dat soepel , bij het andere koppel zorgt het voor veel spanning. Omdat toch wel vaak een houvast gevraagd wordt,deel ik graag een aantal leidraden vanuit mijn praktijk als bemiddelaar.
Scheiden als partners, niet als ouders.
Jullie gaan uit elkaar...dat is heftig. En natuurlijk heeft een scheiding ook gevolgen voor je kind.
Mag je kind kiezen vanaf 12 jaar bij wie het woont?
Heeft je kind vanaf 12 jaar een beslissende stem in de verblijfsregeling? Ik zet het voor je op een rij.
Gezamenlijk ouderlijk gezag na scheiding: ‘samen beslissen’ over het vermogen van je kind?
Wanneer ouders uit elkaar gaan, roept gezamenlijk ouderlijk gezag vaak vragen op, zeker over bankzaken en het vermogen van de kinderen. Wat betekent “samen” beslissen in de praktijk? En wat mag wel of niet na een EOT?
De mindset van een (scheidings)professional
Mag je kind zelf zijn domicilie wijzigen als het ouder is dan 18 jaar?
Bij scheiding wordt ook geregeld welke verblijfsregeling geldt en waar het domicilie van je kind staat. Maar wat als je kind meerderjarig is of wordt?
De beste verblijfsregeling voor je kind bij scheiding?
Eén van de grote beslissingen om als ouders te nemen bij scheiding is de wijze waarop jullie het verblijf van je kind regelen. Hoe doe je dat best?
Hoe vertel ik mijn partner dat ik wil scheiden? De scheidingsmelding
Je wil je partner te vertellen dat je wil scheiden...maar hoe begin je daar aan…? Een goede scheidingsmelding is cruciaal. Ik ben overtuigd dat veel vechtscheidingen ontstaan in dit moment en de periode die er op volgt. Begrijpelijk dat je dat moeilijk vindt. Ik deel enkele tips.
Wat met je huisdier bij scheiding?
Wat met huisdieren bij scheiding? Wie heeft recht op de hond, de kat,...? Tips over afspraken over je huisdier bij scheiding van een bemiddelaar.
Snel scheiden of tijd nemen?
Dikwijls leeft de wens om snel alles te regelen eens de beslissing om uit elkaar te gaan genomen werd. Regelmatig zelfs bij de partner die eigenlijk niet wilde scheiden. Je zal me niet horen zeggen dat het altijd een slecht idee is om snel alles te regelen. Elke situatie, elke scheiding, ieders verhaal & persoonlijkheid is anders. Veel hangt af van hoe ver jullie staan in de verwerking van de scheidingsbeslissing. Soms is er wat tijd nodig vooraleer je klaar bent om de scheiding effectief te regelen. Dat wil niet zeggen dat alles stil hoeft te staan en dat er niets ondernomen wordt....
Tijdelijk uit elkaar - feitelijke scheiding als gehuwden
Een tijdelijke scheiding of proefscheiding bij twijfel tussen scheiden of blijven. Moet er iets op papier als we tijdelijk apart gaan wonen als gehuwden?
Je rechten en plichten bij scheiding in kaart.
Met de beslissing om uit elkaar te gaan verandert plots alles. Van het ene op het andere moment wordt veel onzeker en heb je naast veel emoties ook vele vragen. Welke zijn mijn rechten en plichten bij scheiding? Wat doen we met het huis? Hoe regelen we de toekomst voor ons kind? We helpen je op weg.
Een "hypotheek" en doorhaling, uitgelegd in mensentaal
Schuldgevoel over de scheiding
Schuldgevoel bij scheiding komt vaak voor. Tegenover je ex of tegenover je kind(eren). Hoe ga je daar mee om?
Scheiding van tafel &bed - feitelijke scheiding - echtscheiding: de verschillen toegelicht.
Er is een groot verschil tussen een feitelijke scheiding, een scheiding van tafel & bed en een echtscheiding. Daarover lees je meer in deze blogpost.
Strijden om je kind bij scheiding...maar wat valt er te winnen?
Veel kinderen maken een scheiding tussen hun ouders mee. Maar als ze lijden, dan is dat vaak niet door de scheiding zelf...Waaronder wel? Daarover gaat deze blog.
Financiële afspraken voor je kind bij scheiding.
In een ouderschapsovereenkomst maak je als ouders ook afspraken over al de kosten van je kind, de kinderbijslag, fiscale voordelen, onderhoudsgeld,....Je leest er hieronder een uitgebreide blik op al deze aspecten om je daarin op weg te helpen.
Een kindrekening voor de kosten van je kind, hoe werkt dat?
Met een kindrekening betalen jullie als ouders de buitengewone en/of verblijfsoverstijgende kosten van je kind. Je leest in deze blogpost meer info over de kindrekening.
Fiscale aftrekbaarheid van onderhoudsgeld voor kinderen
Betaal je als ouder onderhoudsgeld voor je kind? Dan kan je dat voor 80% fiscaal inbrengen, mits je voldoet aan bepaalde voorwaarden.
Fiscaal co-ouderschap of fiscale aftrek onderhoudsgeld : hoe werkt dat?
Fiscaal co-ouderschap of fiscale aftrek onderhoudsgeld bij scheiding : hoe werkt dat? Wat is het meest gunstig?
Domicilie van je kind na scheiding : gevolgen
In een ouderschapsovereenkomst bepaal je als ouders ook waar het domicilie van je kind komt te staan. Wat zijn de gevolgen daarvan?
Woonstvergoeding bij scheiding
In het kader van scheiding valt regelmatig het woord woonstvergoeding. In deze blogpost deel ik enkele aandachtspunten, als bemiddelaar en jurist.
Omgangsrecht met je kleinkind als grootouders
Als alles goed is heb je een warme en fijne relatie met je kleinkind(eren). Soms verloopt het leven anders en duiken spanningen op. Scheiding is regelmatig een reden waardoor grootouders hun kleinkind minder of niet meer zien.
Eerste beslisser vs tweede "beslisser" bij scheiding
Soms beslissen partners samen om te scheiden, maar in de meeste situaties is er een "eerste beslisser" en voelt de andere partner zich verslagen. Hoe ga je daar mee om?
Do's & don'ts als je praat over de scheiding met je kind
Je kind vertellen dat de twee mensen die het belangrijkst zijn uit elkaar gaan...dat is waanzinnig moeilijk. Wat zeg je wel? Wat zeg je beter niet?
Verhuizen na scheiding
Verhuizen na de scheiding, welke gevolgen heeft dat voor de regeling van je kind?
5 tips als eerste hulp bij scheiding
Bij scheiding komen veel vragen op je af. Temidden van diepe emotie moet veel geregeld worden. Wij delen alvast vijf tips om jullie op weg te helpen.
Partneralimentatie of persoonlijk onderhoudsgeld
Soms heeft één van beide partners bij scheiding niet genoeg inkomsten om het alleen te redden. Dan bestaat de mogelijkheid om dat op te vangen via persoonlijk onderhoudsgeld of partneralimentatie.
13 tips om je kind te vertellen dat jullie scheiden.
Vertellen aan je kind dat jullie scheiden is niet gemakkelijk. Een moment om aandacht en zorg aan te besteden in elk geval. Als scheidingsbemiddelaar delen we 13 tips met je.
7 tips voor een verblijfsregeling op maat van je kind bij scheiding.
Hoe regelen jullie het verblijf van jullie kind als ouders bij scheiding? Waar hou je rekening mee? Daarin delen we graag enkele handvaten.
Wat met het huis bij scheiding?
Bij een scheiding moet veel geregeld worden. Als jullie samen een huis in eigendom hebben, dan zal dat één van de onderwerpen zijn waarover een regeling nodig is. We helpen je alvast op weg door de mogelijkheden te schetsen.
Met deze tips vermijd je een vechtscheiding.
Via bemiddeling kunnen ook jullie samen & respectvol de scheiding regelen. Het doel is hetzelfde als andere manieren om uit elkaar te gaan: tot een regeling komen die in een juridisch document wordt vertaald. Wel verloopt dat via een andere weg dan bij een procedure.
Birdnesting
In de meeste situaties verhuizen kinderen bij scheiding van de ene naar de andere ouder. Soms...is het omgekeerd en verhuizen ouders heen-en-weer terwijl de kinderen in het huis blijven.
Vermijd "wisselstress" : 10 tips om het wisselmoment gemakkelijker te maken voor je kind.
Heen-en-weer verhuizen na scheiding. Dat is voor veel kinderen niet altijd gemakkelijk. Hoe ga je als ouder om met “wisselstress” bij je kind?
Tips om je proefscheiding in goede banen te leiden.
Overweeg je een proefscheiding? Dan help ik je graag op weg met tips, juridische informatie en antwoord op je vragen.
Zo maak je goed ruzie & ruzie goed : conflictwijsheid in 3 stappen.
Hou jij net als de meeste mensen niet van ruzie en conflict? Ontdek dan hoe je goed ruzie kan maken en ruzie kan goedmaken.
Bemiddeling in quotes - week van de bemiddeling 2020
Week van de bemiddeling - mijn passie als bemiddelaar uitgedrukt in quotes
Bemiddeling in quotes - week van de bemiddeling 2020
Week van de bemiddeling - mijn passie als bemiddelaar uitgedrukt in quotes
Jij bent jij en ik ben ik
Liefde is de lijm...zo simpel is het!
Na deze ervaring ga ik veel minder woorden gebruiken voor iets waar ik ten volle in geloof: liefde is de lijm.....die zorgt voor verbinding. In geluk, maar ook in verdriet. Ook na een scheiding.
