Partneralimentatie of persoonlijk onderhoudsgeld

Partneralimentatie: wat zegt de wet?

Het wettelijk kader wordt bepaald door artikel 301 van ons Burgerlijk wetboek

In eerste instantie zegt de wet dat echtgenoten op elk ogenblik een overeenkomst kunnen sluiten over een uitkering tot levensonderhoud, over het bedrag en de modaliteiten om het bedrag te herzien. Scheiden jullie dus met onderlinge toestemming, dan maken jullie ook hierover onderlinge afspraken. 

Wellicht wil je ook dan wel weten wat de wet zegt, en dat lees je hieronder. 

Al gaat het vervolg van het wetsartikel eigenlijk over de context van een procedure. Want de wet stelt verder dat als blijkt dat een onderlinge afspraak niet mogelijk is, de rechter beslist op basis van "behoeftigheid". 

Wie echter een zware fout begin waardoor het samenleven onmogelijk werd zal geen uitkering toegekend krijgen. De wet vult verder aan met situaties van ernstige misdrijven waartoe een partner werd veroordeeld zoals bijvoorbeeld verkrachting, opzettelijke slagen en verwoningen, vergiftiging. 

Hoeveel onderhoudsgeld kan een rechter toekennen? 

Net zoals dat is bij onderhoudsgeld voor kinderen schept de wet slechts een kader, door te stellen dat minstens de staat van behoefte gedekt moet zijn. Richtinggevende cijfers of berekeningsmethoden staan nergens omschreven.

"Behoeftigheid" is natuurlijk een vage term. In veel vonnissen of arresten zal je lezen dat het gaat om "relatieve behoeftigheid". Men kijkt naar wat als normale of gemiddelde levensstandaard kan worden beschouwd rekening houdend met opvoeding, sociale status, opleiding, leeftijd en gezondheid. Het is in elk geval niet meer zoals vroeger, toen er nog zoiets als een "schuldige" echtgenoot bestond en het principe de gelijkwaardige levensstandaard was. Economische zelfredzaamheid is nu de minimumnorm, en men kan niet zomaar uitgaan van de levensstijl van tijdens het huwelijk.

Dit begrip wordt in de wet enigszins verder ingevuld door te omschrijven dat rekening wordt gehouden met:

  • inkomsten
  • mogelijkheden (het verdienvermogen)
  • de aanzienlijke economische terugval van de uitkeringsgerechtigde. De rechter kijkt wat dat betreft meer bepaald naar de duur van het huwelijk, de leeftijd, hoe tijdens het huwelijk het leven georganiseerd was (wie zorgde voor de kinderen, het huishouden,...bijvoorbeeld).

Heb je tijdens het huwelijk bijvoorbeeld niet gewerkt omdat je voor huishouden en kinderen zorgde, of werkte je kosteloos mee in de zaak van je partner,....dan zal daar in principe rekening mee gehouden worden. Enerzijds zullen rechters verwachten dat je je verdienvermogen uitput, anderzijds wordt ook rekening gehouden met eventuele beperkte kansen door jarenlang niet te werken of andere aspecten die invloed hebben op je mogelijkheden.

De maximale grens ligt alleszins op 1/3 van het inkomen van de uitkeringsplichtige.

Onderhoudsgeld wordt periodiek uitbetaald, in principe maandelijks, maar kan ook vervangen worden door een eenmalig kapitaal. 

Hoe lang bestaat er recht op onderhoudsgeld?

De duurtijd kan niet langer zijn dan de duur van het huwelijk. Soms wordt dit omschreven in rechtspraak en rechtsleer als het huwelijk dat geen "win for life" is.  Heel uitzonderlijk wordt die termijn verlengd, als blijkt dat na afloop van die termijn nog steeds behoeftigheid bestaat zonder dat de gerechtigde daar iets aan kan doen (onafhankelijk van de wil noemt de wetgever dat). 

De rechter kan beslissen dat de uitkering degressief zal zijn, met andere woorden afneemt over een bepaalde periode. Zo krijgt iemand de kans om stilaan weer financieel zelfredzaam te worden.

Natuurlijk zal de rechter weigeren of een verminderde uitkering toekennen als aangetoond wordt dat iemand behoeftig is door eenzijdige beslissingen die niet gerechtvaardigd werden door de noden van de familie. 

Wat bij wijzigingen in de financiële situatie na echtscheiding?

De rechtbank kan de uitkering afschaffen, verhogen of verminderen door een latere beslissing als er nieuwe omstandigheden zijn buiten de wil om die zorgen dat het bedrag niet langer aangepast is. Dit laatste geldt ook als via een echtscheiding met onderlinge toestemming een overeenkomst tussen partners werd gemaakt. Hoewel in veel situaties afstand wordt gedaan van het recht tot herziening in een scheidingsovereenkomst. Dan kan natuurlijk een herziening niet meer. Zolang het huwelijk niet ontbonden is kan je trouwens geen afstand doen van je rechten op een uitkering.

Ook als ná het vonnis de vereffening en verdeling wordt afgehandeld waardoor de financiële situatie aanzienlijk veranderd is, kan de rechtbank aanpassen.

Wanneer vervalt het recht op uitkering?

  • als de termijn waarvoor werd toegekend verstreken is
  • bij overlijden van de onderhoudsplichtige, maar de onderhoudsgerechtigde kan dan wel levensonderhoud vorderen van de nalatenschap
  • als de uitkeringsgerechtigde hertrouwt of wettelijk gaat samenwonen, of gaat samenleven op een manier die vergelijkbaar is aan een huwelijk. Tenzij de partners anders overeenkomen uiteraard.

Wat je nog best weet over persoonlijk onderhoudsgeld?

Fiscale gevolgen

Krijg je onderhoudsgeld, dan word je daarop belast. Meer bepaald geef je 80 % aan als inkomen. Wordt de uitkering betaald als een eenmalig kapitaal dan wordt 80 % van dat kapitaal omgezet in een fictieve leeftijd en betaal je levenslang belastingen volgens een bepaalde rente..

Betaal je onderhoudsgeld, dan mag je 80% van de betaalde bedragen fiscaal inbrengen. Betaal je via een eenmalig kapitaal, dan mag je het betaalde bedrag spreiden over drie jaar.

Persoonlijk onderhoudsgeld in het kader van bemiddeling.

Het grote verschil tussen procedure en bemiddeling is natuurlijk dat jullie in kader van bemiddeling samen afspraken maken. Je weet dat ik voorstander ben van regelingen op maat, van samen zoeken naar oplossingen en daarin het hele plaatje voor ogen nemen.

Ik merk dat financiële zorgen over de toekomst een grote rol spelen bij scheiding. En dat het in de praktijk inderdaad regelmatig voorvalt dat één partner in een afhankelijke positie zit, dat er een groot onevenwicht is op financieel vlak,... Tegelijk merk ik dat "geld" en financiën vaak een gevoelig onderwerp zijn. Wellicht mede omdat de financiële gevolgen van scheiding verstrekkend zijn voor beide partners. 

De mama die koos om voor de kinderen en huishouden te zorgen, daardoor geen eigen inkomsten en dus ook geen toekomstige pensioenrechten uitbouwde, geen werkervaring opdeed,....dat heeft een immense impact op haar economische zelfredzaamheid. De man die steeds keihard werkte om voor zijn gezin te zorgen en daardoor minder tijd doorbracht bij de kinderen, maar daar nu verandering in wil en mee de zorg en opvoeding wil opnemen. Dat heeft natuurlijk vaak financiële gevolgen.

Tijdens een huwelijk maken partners vaak keuzes waarvan ze de impact bij scheiding niet kennen. Bemiddeling is dan dé manier om samen en respectvol naar evenwichten te zoeken. Want door er open over te spreken lukt het meestal om mogelijkheden in kaart te brengen voor oplossingen die voor ieder redelijk en haalbaar zijn.

Het kader van een procedure is trouwens helemaal anders dan bemiddeling en echtscheiding met onderlinge toestemming. In een procedure verloopt alles stap per stap: er komen voorlopige maatregelen, de echtscheiding wordt uitgesproken, er komt een uitspraak over persoonlijk onderhoudsgeld, en aan het einde van de rit volgt pas de vereffening en verdeling (het definitief verdelen en toewijzen van goederen, gelden, woning,....). 

In het kader van bemiddeling om te komen tot scheiding met onderlinge toestemming wordt alles in één keer geregeld. Daardoor zijn er heel wat meer opties om te zorgen dat ook op financieel vlak afspraken gemaakt worden om onevenwicht of grote bezorgdheden op te vangen. Met het globale plaatje meteen voor ogen.

Soms roept onderhoudsgeld weerstand op. Bij de partner die zou moeten betalen, maar regelmatig ook bij de partner die zou moeten ontvangen. Zo blijft er een vorm van verbondenheid en afhankelijkheid bestaan.

Soms zijn er andere mogelijkheden om tot oplossingen te komen: door de beschikbare gelden zo te verdelen dat ieder financieel verder kan, door een onroerend goed in onverdeeldheid te houden en de financieel zwakkere partner er te laten verblijven zonder al te hoge kosten,...

Er zijn talloze andere voorbeelden te bedenken, en het is goed om te weten dat je met een open geest en bereidheid wellicht samen tot oplossingen kan komen waar ieder achter kan staan. Vaak zelfs met een win-win tot gevolg.

Heb je nood aan meer informatie of overweeg je via bemiddeling te scheiden? Contacteer me gerust! Ik help je graag op weg.

Partneralimentatie of  persoonlijk onderhoudsgeld

Mogen kinderen van 12 jaar kiezen bij wie ze wonen?

Heeft een kind vanaf 12 jaar een stem in de verblijfsregeling? Ik zet het voor je op een rij.

Lees meer

Welke verblijfsregeling is best voor je kind bij scheiding?

Eén van de grote beslissingen om als ouders te nemen bij scheiding is de wijze waarop jullie het verblijf van je kind regelen. Hoe doe je dat best?

Lees meer

Hoeveel kost bemiddeling bij scheiding of ouderschapsbemiddeling?

Bemiddeling is naast veel andere voordelen ook aanzienlijk goedkoper dan procederen. Maar hoeveel kost bemiddelen nu eigenlijk?

Lees meer

Je rechten en plichten bij scheiding in kaart.

Met de beslissing om uit elkaar te gaan verandert plots alles. Van het ene op het andere moment wordt veel onzeker en heb je naast veel emoties ook vele vragen. Welke zijn mijn rechten en plichten bij scheiding? Wat doen we met het huis? Hoe regelen we de toekomst voor ons kind? We helpen je op weg.

Lees meer

Eerste beslisser vs tweede "beslisser" bij scheiding

Soms beslissen partners samen om te scheiden, maar in de meeste situaties is er een "eerste beslisser" en voelt de andere partner zich verslagen. Hoe ga je daar mee om?

Lees meer

Tips om je proefscheiding in goede banen te leiden.

Overweeg je een proefscheiding? Dan help ik je graag op weg met tips, juridische informatie en antwoord op je vragen.

Lees meer

5 tips als eerste hulp bij scheiding

Bij scheiding komen veel vragen op je af. Temidden van diepe emotie moet veel geregeld worden. Wij delen alvast vijf tips om jullie op weg te helpen.

Lees meer

Birdnesting

In de meeste situaties verhuizen kinderen bij scheiding van de ene naar de andere ouder. Soms...is het omgekeerd en verhuizen ouders heen-en-weer terwijl de kinderen in het huis blijven.

Lees meer

Online scheiden, is dat iets voor ons?

Als jullie het in onderling overleg zelfstandig eens kunnen geraken over wat te regelen is bij scheiding, dan is online scheiden misschien wel een optie voor jullie.

Lees meer

13 tips om je kind te vertellen dat jullie scheiden.

Vertellen aan je kind dat jullie scheiden is niet gemakkelijk. Een moment om aandacht en zorg aan te besteden in elk geval. Als scheidingsbemiddelaar delen we 13 tips met je.

Lees meer

7 tips voor een verblijfsregeling op maat van je kind bij scheiding.

Hoe regelen jullie het verblijf van jullie kind als ouders bij scheiding? Waar hou je rekening mee? Daarin delen we graag enkele handvaten.

Lees meer

Met deze tips vermijd je een vechtscheiding.

Via bemiddeling kunnen ook jullie samen & respectvol de scheiding regelen. Het doel is hetzelfde als andere manieren om uit elkaar te gaan: tot een regeling komen die in een juridisch document wordt vertaald. Wel verloopt dat via een andere weg dan bij een procedure.

Lees meer

Wat met het huis bij scheiding?

Bij een scheiding moet veel geregeld worden. Als jullie samen een huis in eigendom hebben, dan zal dat één van de onderwerpen zijn waarover een regeling nodig is. We helpen je alvast op weg door de mogelijkheden te schetsen.

Lees meer

Bemiddeling in quotes - week van de bemiddeling 2020

Week van de bemiddeling - mijn passie als bemiddelaar uitgedrukt in quotes

Lees meer

Bemiddeling in quotes - week van de bemiddeling 2020

Week van de bemiddeling - mijn passie als bemiddelaar uitgedrukt in quotes

Lees meer

Jij bent jij en ik ben ik

Lees meer

Liefde is de lijm...zo simpel is het!

Na deze ervaring ga ik veel minder woorden gebruiken voor iets waar ik ten volle in geloof: liefde is de lijm.....die zorgt voor verbinding. In geluk, maar ook in verdriet. Ook na een scheiding.

Lees meer

{{ popup_title }}

{{ popup_close_text }}

x