Schuldgevoel over de scheiding

Schuldgevoel bij scheiding

Schuldgevoel en scheiding, ze gaan vaak hand in hand.

Niet onbegrijpelijk, want de gevolgen van scheiden zijn verstrekkend. 

Nam jij de beslissing, dan weet je dat je voor veel verdriet zorgt en dat besef is niet gemakkelijk om dragen. Is het je partner die wil scheiden, dan vraag je je misschien af wat je anders had kunnen doen om dit te vermijden.

Het is ook gewoon eigen aan mensen dat we voor alles een verklaring zoeken, en dus wijzen we ook liefst een schuldige aan. Maar helpt ons dat ? 

Schuldgevoel of verantwoordelijkheid?

Het woord "schuld"-gevoel heeft een zware lading. Het impliceert als het ware dat iemand iets verkeerd doet, tekortschiet, een fout begaat en dus iets recht te zetten heeft. Daardoor wordt dus meteen ook een dader-slachtofferdynamiek geïnstalleerd.

Zadel je jezelf op met schuldgevoel, dan werk je mee aan een dynamiek waarin je jezelf veroordeelt. Terwijl dat in veel situaties helemaal niet nodig is. 

Zelf geloof ik dat om verbinding te creëren en te behouden in relaties evenwicht belangrijk is. Het woord relatie mag je daarbij ruim opvatten: de relatie met je kind, met je ex-partner, in essentie met elk ander. 

Schuldgevoel zorgt dat het evenwicht uit een relatie verdwijnt. Als je jezelf de rol van dader aanmeet door schuldgevoel, bombardeer je de ander ongevraagd tot slachtoffer. Aanvaardt de ander die rol vanuit jouw schuldgevoel, dan ontstaat mogelijk een situatie waarin jij voortdurend iets goed zal willen maken. Geen evenwichtige verbinding gebaseerd op gelijkwaardigheid dus.

Je merkt dus dat ik geen fan ben van het woord. Zeker omdat er een waardige vervanger voor bestaat. Verantwoordelijkheid. Je hoeft geen schuld te dragen voor beslissingen of keuzes. Je draagt er de verantwoordelijkheid voor.

Ik wil je oprecht uitnodigen om telkens je overmand wordt door schuldgevoel tijd te nemen om het om te buigen naar verantwoordelijkheid. Het maakt een wereld van verschil. In innerlijke beleving, maar ook in impact op je omgeving en je relaties. 

Schuld, verantwoordelijkheid & scheiding

Het leven stelt ons regelmatig op de proef om beslissingen te nemen of keuzes te maken. Die hebben vaak niet alleen aangename gevolgen. Scheiden is daar bij uitstek een voorbeeld van.

Een scheiding maakt een einde aan een partnerrelatie. Terwijl de beslissing vaak door één partner genomen wordt, ondergaan natuurlijk wel twee partners de gevolgen. En die zijn groot, want het hele leven van alle betrokkenen wordt grondig door elkaar geschud op elk vlak. Je verliest de veiligheid van je gezin, je relatie en vaak nog veel meer.

Aan de beslissing hangt dus een grote verantwoordelijkheid vast. Dat valt niet te ontkennen.

Maar is schuldgevoel terecht als iemand kiest om niet langer samen door het leven te gaan? Moet daar naast het dragen van de gevolgen een prijs voor betaald worden? Is dat hoe dan ook een kwestie van goed of fout? Is het terecht dat er een dader-slachtoffer-dynamiek ontstaat? 

Wat ik je alleszins als scheidingsbemiddelaar vanuit mijn ervaring kan zeggen is dat ik nog nooit iemand ontmoette die de beslissing lichtzinnig nam. Er gaat altijd een lange interne strijd tussen scheiden & blijven aan vooraf, en er spelen echt heel wat factoren een rol in.

Ieder heeft daarin natuurlijk eigen motieven, maar vaak terugkerend hoor je dat blijven zou betekenen een stuk persoonlijk geluk opofferen voor de kinderen of het gezin, innerlijke onrust ontkennen, de stem van het hart negeren als die vertelt dat het leven misschien toch wat anders voor je in petto heeft,....Het is vaak een langzaam proces van bewustwording, dat gepaard gaat met best veel pijn en verdriet. Mede vanuit het besef dat dat loslaten ook verlies betekent, en dat de gevolgen verder strekken dan louter zichzelf.

Ook merk ik dat veel partners kampen met enorm schuldgevoel. Bij wie verlaten wordt uit zich dat veelal naar de kinderen. Bij de eerste beslisser uit het zich meestal zowel ten aanzien van de ex-partner als ten aanzien van de kinderen. Zo gebeurt het regelmatig dat overdreven toegevingen worden gedaan (in financiële regelingen, de afspraken voor de kinderen,...), in de hoop het verdriet dat ze aanrichten deels te compenseren of goed te maken. Soms in die mate zelfs dat er achteraf spijt komt; zeker als het gevoel gaat leven dat het precies nooit genoeg is. 

Ik hecht er als bemiddelaar alleszins aandacht aan om in het kader van scheidingsbemiddeling niet in termen van schuld maar wel van verantwoordelijkheid te spreken. 

Als eerste beslisser ben je verantwoordelijk voor het nemen van de beslissing. Die beslissing heeft gevolgen voor allebei, daar kan je inderdaad niet aan voorbij. De weg naar de beslissing (de relatie als het ware) legden jullie natuurlijk samen af. Daarin is het belangrijk dat ieder zijn/haar aandeel leert ontdekken. Dat vraagt om open gesprekken, ook al is dat soms pijnlijk en moeilijk.

Samen zijn jullie ook verantwoordelijk voor het verdere verloop, ná dat de beslissing genomen is. Je wil niet de scheidingsbeslisser als schuldige aanwijzen en daardoor ook verantwoordelijk maken voor alles dat volgt. Zelfs als jij niet de beslissing nam om uit elkaar te gaan, wil je ten volle mee beslissen over je toekomst. Hebben jullie kinderen, dan zullen jullie zelfs in de toekomst nog verbonden blijven en is het belangrijk ook daar aandacht voor te hebben.  

De kans bestaat dat je daar hulp in kan gebruiken. Want emotioneel heb je veel te verwerken, en het is heel begrijpelijk dat je gewoon te boos of te triest bent om samen in gesprek te gaan. Of te overmand door emoties om beslissingen te nemen. Of nood hebt aan informatie en advies om je rechten te kennen. 

Dat is waarom je bij een bemiddelaar op je plaats bent, want daar is er aandacht voor elk aspect (emotioneel, juridisch, de kinderen, het verloop,....) en op het tempo dat jullie nodig hebben. 

Schuldgevoel ten aanzien van je kind over de scheiding

Als mama of papa is een gescheiden gezin niet wat je voor ogen had toen je aan kinderen begon. Dat je kind het warm nest verliest is zonder meer één van de meest pijnlijke gevolgen van de scheiding. De kans dat je dat op één of andere manier wil goedmaken is reëel.

Ook hier wil ik je in de eerste plaats de tip geven om het woord schuld te vervangen door verantwoordelijkheid. Je zal mij nooit horen zeggen dat een scheiding niet pijnlijk & ingrijpend is voor kinderen. Wel zal je mij horen nuanceren, omdat ik verlies & verdriet beschouw als onderdeel van het leven. En ik het als een onderdeel van opvoeden beschouw om als ouder je kind daarmee te leren omgaan. Je kan je kind daarin het goede voorbeeld geven.  

Je doet je kinderen dus geen plezier door vanaf de scheidingsbeslissing niet meer ten volle in je rol als ouder te staan zoals voorheen. 

Het beste dat je voor je kind kan doen bij scheiding

Bij scheiding is het daarom cruciaal om te beseffen dat jullie scheiden als partners, maar wel samen ouders blijven. Dat vraagt van jou als ouder heel wat aandacht en energie om de scheiding echt te verwerken, en te focussen op alles dat nodig is om de negatieve gevolgen voor je kind zoveel mogelijk te beperken.

Wat dat met schuldgevoel te maken heeft? 

  • Als je er zorg voor draagt dat je kind, ondanks de pijn en het verdriet dat het te verwerken heeft door de scheiding, een liefdevolle en hechte relatie met ieder van jullie kan behouden. 
  • Als je er zorg voor draagt dat je daarin maximaal rekening houdt met het belang van je kind. 
  • Als je erover waakt dat je eigen gevoelens de relatie van je kind met ieder van jullie niet in de weg staan. 
  • Als je er in slaagt om je persoonlijk verdriet, de partnerbreuk op zo'n manier te verwerken dat je niet verder blijft leven met het gevoel dat je iets goed te maken hebt. Dat je niet blijvend in een slachtoffer-, dan wel daderrol blijft leven met andere woorden.
  • ....

Dan hoef je niet te leven met een schuldgevoel ten aanzien van je kind. Dan draag je ten volle verantwoordelijkheid als mama of papa, vanuit de aanvaarding dat het leven niet liep zoals je had gehoopt maar wel zoals het nu eenmaal liep. Dat je er desondanks het beste van maakt, en blij bent dat je kind er is. 

Dan zie je ook dat je kind onlosmakelijk verbonden blijft met ieder van jullie, wat jullie ook proberen. En dat je die band hoort te respecteren, onafhankelijk van jullie partnerbreuk en wat daar de redenen van zijn.

Overcompenseren

Ik merk ook vaak dat ouders willen overcompenseren uit schuldgevoel.. Bepaalde regels (tijdelijk) loslaten omdat ze geloven dat hun kind het al moeilijk genoeg heeft door de scheiding bijvoorbeeld.

Met de beste intenties natuurlijk. Scheiden brengt echter al heel veel verandering voor kinderen, en we weten allemaal dat kinderen nood hebben aan continuïteit en structuur. Net omdat er al zo veel verandert is het een goed idee om wat kan blijven ook te behouden. Regels bieden kinderen houvast, dus het kan net helpen om er zoveel mogelijk aan vast te houden. 

Voor-leven

Kinderen leren vooral uit wat we ze voorleven. Leven we zelf in een voortdurende slachtofferrol, dan is dat wat onze kinderen als "normaal" gaan vinden. Beschouwen we onszelf als "dader", omdat we voortdurend leven met een schuldgevoel vanuit de overtuiging dat we iets goed te maken hebben, dan is dat ook wat we overdragen op onze kinderen. Groeien kinderen op met een tweestrijd tussen beide ouders, dan geraken ze bovendien in de war tussen beide.

Sta er dus regelmatig bij stil wat je hen hoopt bij te brengen. Ik durf gokken dat je je wil dat je kind opgroeit tot een assertieve volwassene, die goed voor anderen én voor zichzelf zorgt, verantwoordelijkheid kan nemen voor eigen gedrag en tegelijk ook eigen grenzen kan respecteren, liefde kan geven maar ook kan ontvangen. 

Wel kijk....toets bij jezelf vaak genoeg die kwaliteiten af, en leef het voor. Dan komt het goed.

Kwali-tijd overtreft kwanti-tijd

Een ander gevolg van scheiding is ook dat je, al dan niet tijdelijk, mogelijk minder beschikbaar bent voor je kind, en dat je het daar moeilijk mee hebt. Ook al omdat je kind niet meer altijd bij je is. 

Emotioneel heb je wellicht tijd nodig om te verwerken en te helen, terwijl ook je kind verdriet en verlies te verwerken heeft. Wees daarin mild voor jezelf, en zoek hulp als dat nodig is. Zó dat je kind zich niet verantwoordelijk hoeft te voelen voor jou en dat er ook ruimte overblijft om er voor je kind te zijn.

Misschien ben je ook praktisch minder beschikbaar, omdat je meer moet werken bijvoorbeeld om financieel rond te komen. Probeer daarin transparant uitleg te geven aan je kind. 

En...hou op elk moment voor ogen dat kwali-tijd belangrijker is dan kwanti-tijd. 

Conclusie

Schuldgevoel is een hardnekkig beestje dat zich meester van ons maakt wanneer onze woorden of gedragingen impact hebben op anderen. Dat beestje houdt ons weg van de essentie: verantwoordelijkheid.

Scheiden is bij uitstek een beslissing waarvan de gevolgen ver strekken, en dus ook impact hebben op anderen. Je partner, je kinderen en bij uitbreiding nog vele anderen: je ouders, je familie,... Bij de scheidingsbeslissing hoort dus een enorme verantwoordelijkheid. Maar schuld is niet op zijn plaats. Wie de beslissing neemt heeft daar redenen voor. Zelfs als je het er niet mee eens bent of als je zelf een andere beslissing zou nemen,...Ieder heeft het recht op eigen beslissingen. Wel hoort daar uiteraard verantwoordelijkheid bij.

Wat ik hoop dat je onthoudt is dat er een essentieel verschil bestaat tussen schuld en verantwoordelijkheid. En dat schuldgevoel eigenlijk misplaatst is, omdat je jezelf, de ander, de relatie en de situatie uit evenwicht brengt en dus tekortdoet. 

Probeer ook op elk moment voor ogen te houden dat alleen jij verantwoordelijk bent voor hoe jij je voelt, en dat dat nooit de schuld of fout van een ander kan zijn. Of omgekeerd: dat jij jezelf nooit schuld aanpraat voor hoe een ander zich voelt. Hoogstens ben je verantwoordelijk voor de woorden of gedragingen die hebben geleid tot dat gevoel. Je doet er beter aan verantwoordelijkheid op te nemen, zonder jezelf te (laten) overtuigen dat je een schuld te vereffenen hebt. Bij scheiding bijvoorbeeld kan je door ten volle de verantwoordelijkheid voor de scheiding te dragen veel makkelijker tegemoet komen aan wat de ander nodig heeft om, ondanks de beslissing, bij te dragen aan oplossingen: om tot regelingen te komen, om de scheiding te aanvaarden en de verwerken,....

En heb je hulp nodig omdat je schuldgevoel hardnekkig blijft woekeren? Of merk je dat jullie verzeild lijken te geraken in een dader-slachtoffer-dynamiek waardoor je bang bent in blijvend conflict of een vechtscheiding te belanden? Neem dan tijdig contact. Ik geloof heel erg in verbinding en de kracht van bemiddeling, en help je graag!

Stuur me gerust een mailtje. Ik antwoord altijd persoonlijk.


Schuldgevoel over de scheiding

Een huis kopen als de scheiding nog niet rond is?

Kan ik al een eigen huis kopen als de scheiding nog niet rond is? Die vraag wordt ook in het kader van scheidingsbemiddeling vaak gesteld.

Lees meer

Scheiden als partners, niet als ouders.

Jullie gaan uit elkaar...dat is heftig. En natuurlijk heeft een scheiding ook gevolgen voor je kind.

Lees meer

Mag je kind kiezen vanaf 12 jaar bij wie het woont?

Heeft je kind vanaf 12 jaar een beslissende stem in de verblijfsregeling? Ik zet het voor je op een rij.

Lees meer

De beste verblijfsregeling voor je kind bij scheiding?

Eén van de grote beslissingen om als ouders te nemen bij scheiding is de wijze waarop jullie het verblijf van je kind regelen. Hoe doe je dat best?

Lees meer

Je rechten en plichten bij scheiding in kaart.

Met de beslissing om uit elkaar te gaan verandert plots alles. Van het ene op het andere moment wordt veel onzeker en heb je naast veel emoties ook vele vragen. Welke zijn mijn rechten en plichten bij scheiding? Wat doen we met het huis? Hoe regelen we de toekomst voor ons kind? We helpen je op weg.

Lees meer

Scheiding van tafel &bed - feitelijke scheiding - echtscheiding: de verschillen toegelicht.

Er is een groot verschil tussen een feitelijke scheiding, een scheiding van tafel & bed en een echtscheiding. Daarover lees je meer in deze blogpost.

Lees meer

Strijden om je kind bij scheiding...maar wat valt er te winnen?

Veel kinderen maken een scheiding tussen hun ouders mee. Maar als ze lijden, dan is dat vaak niet door de scheiding zelf...Waaronder wel? Daarover gaat deze blog.

Lees meer

Financiële afspraken voor je kind bij scheiding.

In een ouderschapsovereenkomst maak je als ouders ook afspraken over al de kosten van je kind, de kinderbijslag, fiscale voordelen, onderhoudsgeld,....Je leest er hieronder een uitgebreide blik op al deze aspecten om je daarin op weg te helpen.

Lees meer

Een kindrekening voor de kosten van je kind, hoe werkt dat?

Met een kindrekening betalen jullie als ouders de buitengewone en/of verblijfsoverstijgende kosten van je kind. Je leest in deze blogpost meer info over de kindrekening.

Lees meer

Fiscale aftrekbaarheid van onderhoudsgeld voor kinderen

Betaal je als ouder onderhoudsgeld voor je kind? Dan kan je dat voor 80% fiscaal inbrengen, mits je voldoet aan bepaalde voorwaarden.

Lees meer

Domicilie van je kind na scheiding : gevolgen

In een ouderschapsovereenkomst bepaal je als ouders ook waar het domicilie van je kind komt te staan. Wat zijn de gevolgen daarvan?

Lees meer

Woonstvergoeding bij scheiding

In het kader van scheiding valt regelmatig het woord woonstvergoeding. In deze blogpost deel ik enkele aandachtspunten, als bemiddelaar en jurist.

Lees meer

Eerste beslisser vs tweede "beslisser" bij scheiding

Soms beslissen partners samen om te scheiden, maar in de meeste situaties is er een "eerste beslisser" en voelt de andere partner zich verslagen. Hoe ga je daar mee om?

Lees meer

Do's & don'ts als je praat over de scheiding met je kind

Je kind vertellen dat de twee mensen die het belangrijkst zijn uit elkaar gaan...dat is waanzinnig moeilijk. Wat zeg je wel? Wat zeg je beter niet?

Lees meer

Verhuizen na scheiding

Verhuizen na de scheiding, welke gevolgen heeft dat voor de regeling van je kind?

Lees meer

5 tips als eerste hulp bij scheiding

Bij scheiding komen veel vragen op je af. Temidden van diepe emotie moet veel geregeld worden. Wij delen alvast vijf tips om jullie op weg te helpen.

Lees meer

Partneralimentatie of persoonlijk onderhoudsgeld

Soms heeft één van beide partners bij scheiding niet genoeg inkomsten om het alleen te redden. Dan bestaat de mogelijkheid om dat op te vangen via persoonlijk onderhoudsgeld of partneralimentatie.

Lees meer

13 tips om je kind te vertellen dat jullie scheiden.

Vertellen aan je kind dat jullie scheiden is niet gemakkelijk. Een moment om aandacht en zorg aan te besteden in elk geval. Als scheidingsbemiddelaar delen we 13 tips met je.

Lees meer

7 tips voor een verblijfsregeling op maat van je kind bij scheiding.

Hoe regelen jullie het verblijf van jullie kind als ouders bij scheiding? Waar hou je rekening mee? Daarin delen we graag enkele handvaten.

Lees meer

Wat met het huis bij scheiding?

Bij een scheiding moet veel geregeld worden. Als jullie samen een huis in eigendom hebben, dan zal dat één van de onderwerpen zijn waarover een regeling nodig is. We helpen je alvast op weg door de mogelijkheden te schetsen.

Lees meer

Met deze tips vermijd je een vechtscheiding.

Via bemiddeling kunnen ook jullie samen & respectvol de scheiding regelen. Het doel is hetzelfde als andere manieren om uit elkaar te gaan: tot een regeling komen die in een juridisch document wordt vertaald. Wel verloopt dat via een andere weg dan bij een procedure.

Lees meer

Birdnesting

In de meeste situaties verhuizen kinderen bij scheiding van de ene naar de andere ouder. Soms...is het omgekeerd en verhuizen ouders heen-en-weer terwijl de kinderen in het huis blijven.

Lees meer

Vermijd "wisselstress" : 10 tips om het wisselmoment gemakkelijker te maken voor je kind.

Heen-en-weer verhuizen na scheiding. Dat is voor veel kinderen niet altijd gemakkelijk. Hoe ga je als ouder om met “wisselstress” bij je kind?

Lees meer

Tips om je proefscheiding in goede banen te leiden.

Overweeg je een proefscheiding? Dan help ik je graag op weg met tips, juridische informatie en antwoord op je vragen.

Lees meer

Zo maak je goed ruzie & ruzie goed : conflictwijsheid in 3 stappen.

Hou jij net als de meeste mensen niet van ruzie en conflict? Ontdek dan hoe je goed ruzie kan maken en ruzie kan goedmaken.

Lees meer

Bemiddeling in quotes - week van de bemiddeling 2020

Week van de bemiddeling - mijn passie als bemiddelaar uitgedrukt in quotes

Lees meer

Bemiddeling in quotes - week van de bemiddeling 2020

Week van de bemiddeling - mijn passie als bemiddelaar uitgedrukt in quotes

Lees meer

Jij bent jij en ik ben ik

Lees meer

Liefde is de lijm...zo simpel is het!

Na deze ervaring ga ik veel minder woorden gebruiken voor iets waar ik ten volle in geloof: liefde is de lijm.....die zorgt voor verbinding. In geluk, maar ook in verdriet. Ook na een scheiding.

Lees meer

{{ popup_title }}

{{ popup_close_text }}

x